İran'ın yaklaşık 37 yıldır en üst siyasi ve dini otoritesi konumunda bulunan Ayetullah Ali Hamaney, ABD ve İsrail tarafından düzenlenen ortak saldırı sonucunda yaşamını yitirdi. İsrail savaş uçaklarının Tahran'daki konutu hedef aldığı operasyonda 30 mühimmat kullanıldığı bildirildi. Saldırı anında konutta bulunan Hamaney'in kızı, damadı, torunu ve gelininin de olay yerinde hayatını kaybettiği açıklandı. Arama kurtarma ekipleri tarafından enkaz altından çıkarılan Hamaney'in cenazesinde şarapnel yaralarının tespit edildiği iddia edilirken, resmi makamlar konuya ilişkin detaylı verileri henüz kamuoyuyla paylaşmadı.

Dini liderlik makamının boşalması üzerine İran Anayasası'nda belirtilen prosedürler işletilmeye başlandı. Ülkenin yeni "Rehber"ini belirleme yetkisine sahip olan Uzmanlar Meclisi, seçim sürecini tamamlayana kadar geçici bir mekanizma oluşturdu. Geçici liderlik konseyi bünyesinde görev alması için Anayasa Koruma Konseyi üyesi olan Ayetullah Ali Rıza Arafi seçildi. Kalıcı liderin belirlenmesi amacıyla Uzmanlar Meclisi üyelerinin Tahran'da toplanarak oturumları başlatması bekleniyor.

HAMANEY'İN VEFATI VE SONRASINDAKİ SÜREÇ

İran devlet hiyerarşisinde en kritik makam olan dini liderlik için Uzmanlar Meclisi (Meclis-i Hobregan) tarafından yürütülecek seçim süreci takvime bağlandı. Anayasal hükümler gereği yeni "Veliyy-i Fakih" ilan edilene kadar geçecek sürede, belirli anayasal yetkiler Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı'ndan oluşan üçlü heyet tarafından icra edilecek. Uzmanlar Meclisi'nin yapacağı değerlendirmeler sonucunda salt çoğunluğun oyunu alan isim, ülkenin yeni dini lideri olarak göreve başlayacak.

DİNİ LİDERLİK İÇİN ADI GEÇEN İSİMLER

Yeni liderin belirlenmesi sürecinde dini ve siyasi çevrelerde birçok isim ön plana çıkıyor. Adaylar arasında Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, Anayasayı Koruyucular Konseyi Üyesi Ali Rıza Arafi ve eski Yargı Erki Başkanı Sadık Laricani bulunuyor. Listede ayrıca İmam Humeyni'nin torunu Hasan Humeyni, eski Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Ali Hamaney'in oğlu Seyyid Müçteba Hamaney, Ayetullah Hüseyin Buşehri ve Muhsin Araki gibi kıdemli din adamları yer alıyor. Seçim sürecinin birkaç gün içinde neticelenmesi öngörülüyor.

ALİ RIZA ARAFİ'NİN BİYOGRAFİSİ VE KARİYERİ

Geçici konsey üyeliğine getirilen Ayetullah Ali Rıza Arafi, 1959 yılında İran'ın Meybod kentinde dünyaya geldi. Kum kentindeki medreselerde dini eğitimini tamamlayan Arafi, genç yaşlardan itibaren ilmi kariyerine odaklandı. Yasaların İslam hukukuna uygunluğunu denetleyen Anayasayı Koruyucular Konseyi'nde aktif görev yapan Arafi, aynı zamanda İran'daki medrese eğitim sisteminin yönetiminde üst düzey sorumluluklar üstlendi. Eğitim ve dini bürokrasi kökenli bir figür olan Arafi, daha önce askeri veya güvenlik odaklı bir görevde bulunmadı.