Ülkemizin ve ilimizin en önemli tarihi değerlerinden biri olan Nemrut Dağı, her yıl binlerce turistin ziyaret ettiği bir mekandır. Ancak zirveye çıkmak için ziyaretçilerin kullandığı dik, taş merdivenler her yaştan insanı çok yormaktadır. Özellikle yaşlıların, engellilerin, çocukların zirveye tırmanırken yaşadıkları zorluklar birçoğumuz tarafından gözlenmiştir. Zirveye tırmanışın zor olması Adıyaman için bir dezavantaj teşkil etmektedir.
Nemrut Dağı Milli Parkı’nın UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde ve sit alanı olması bölgenin doğal yapısının bozulmaması için araçla giden yolun daha da uzatılmasına, betonerme yapıların yapılmasına vb. izin verilmemektedir.
Ancak, 21. yüzyılda hâlâ 2000 yıl önce Kommagenelilerin zirveye çıktığı yöntemle çıkmak açıkçası bana normal gelmiyor. Bu coğrafya Gaziantep, Malatya vb. herhangi bir şehre bağlı olsaydı şu ana kadar muhakkak bir çare bulunmuştu. Malatyalılar yarın öbürsü gün kolay bir yöntem bulurlarsa şaşırmayacağım.
Yaşlısı, çocuğu, hastası, engellisi yüzlerce dik basamak çıkamıyor. Nefes nefese kalıyor. Yani normal, sağlıklı bir insan bile çok zorlanıyor.
Buna bir çare bulunması gerekiyor. Birçok insan bu zorlu tırmanıştan dolayı Nemrut Dağı’na gelmiyor, çıkmıyor. Özellikle Batı Terası yönünden bir şeyler yapılabilir, diye düşünüyorum. Doğal taş görünümlü, düşük hızlı ve sessiz çalışan elektrikli/güneş enerjili tekli veya ikili koltuklar şeklinde dizayn edilen çevre dostu akıllı raylı bir sistem mi olur, mevcut patika yolların genişliği ve yapısı dikkate alınarak, tekerlekli sandalyelerin çıkamadığı bu dik alanlar için belli bir eğim çizgisine kadar özel paletli araçlar mı getirilir, Nemrut'un tarihi atmosferine (Kommagene Krallığı dönemine) otantik bir atıfta bulunarak turistik bir seremoniye dönüştürülebilmek için bölgede bu iş için eğitilmiş personeller tarafından, ergonomik ve hafif karbon fiber malzemeden üretilmiş modern, güvenlik kemerli "tahtırevan" tarzı koltuklarla ziyaretçilerce mi taşınır bilmiyorum ama bu soruna acilen bir çözüm bulunması gerekmektedir.
Tırmanışın zor olduğu engebeli mekanlarda başka ülkeler nasıl çözüm bulmuş, diye merak ettim. Yaptığım araştırmalarda şu yöntemlere başvurduklarını öğrendim:
1. Ürdün – Petra Antik Kenti (Elektrikli Buggy / Golf Araçları)
2. Peru – Machu Picchu (Özel Eğitimli Taşıyıcılar ve Modifiye Tekerlekli Sandalyeler)
3. Çin – Tianmen Dağı & Çin Seddi (Görünmez Tünel Yürüyen Merdivenleri)
4. İsviçre Alpleri – Jungfraujoch (Tarihi Dağ Demiryolları ve Füniküler)
Elbette bu yöntemlerin dezavantajları olduğu gibi ilham veren yönleri de vardır. Nemrut Dağı için bütün bunlardan hareketle karma-hibrit bir çözüm bulmaktır.
Söz gelimi:
1. Ulaşım: Mevcut otoparktan batı terasının en yakın noktasına kadar uzanan, doğaya uyumlu ahşap/kompozit malzemeden yapılmış, yere sabitlenmeyen hafif bir yürüyüş platformu inşa etmek.
2. Araç: Bu platform üzerinde sadece yaşlı, engelli ve gaziler için çalışacak sessiz, elektrikli ve hafif mikro araçlar (Petra'daki gibi) işletmek.
3. İstihdam: Macchu Picchu'daki gibi Kahta'daki yerel rehberleri "Erişilebilir Turizm" noktasında eğiterek, teknolojik aparatlarla fiziksel destek sağlayan profesyonel bir ekip haline getirmek.
Bu ve buna benzer çevre dostu projeler, hem Kahta'nın turizm potansiyelini ikiye katlar hem de Nemrut'u dünyadaki en erişilebilir engelsiz açık hava müzelerinden biri haline getirebilir.